Triduum Paschalne. Co to takiego?

Rozpoczyna się wieczorną mszą w Wielki Czwartek, a kończy po południu Niedzieli Wielkanocnej. Z języka łacińskiego Triduum oznacza właśnie Trzy Dni.

Każdy z tych dni ma bogate znaczenie i sięga korzeni chrześcijaństwa. Wiele znaków, które towarzyszą dzisiaj liturgii w kościele może być niezrozumianych jeżeli nie poznamy także tradycji żydowskich, z których wyrosło chrześcijaństwo. Czytane teksty biblijne są najpiękniejszymi słowami skierowanymi do człowieka, zapowiadającymi Paschę (czyli przejście). To czas szczególny- przejścia Chrystusa przez życie człowieka. Przejścia ze śmierci do zmartwychwstania, ze smutku do radości, z niewoli do wolności…..

Triduum Paschalne jest sercem i szczytem całego roku liturgicznego. To kwintesencja historii zbawienia człowieka.

Wielki Czwartek: Wieczorna msza (zwana również Mszą Wieczerzy Pańskiej) rozpoczyna Triduum Paschalne. W centrum Wielkiego Czwartku jest Eucharystia. Przypomina ona Ostatnią Wieczerzę Jezusa z Apostołami i ustanowienie sakramentu Eucharystii i Kapłaństwa (Jest to dzień pamięci o kapłanach w dniu ich święta). Podczas liturgii następuje obrzęd mycia nóg 12 mężczyznom na pamiątkę biblijnego umycia nóg apostołom przez Chrystusa. Jest to znak miłości i służby drugiemu człowiekowi. Po odśpiewaniu hymnu ”Chwała na wysokości” w kościele milkną wszystkie dzwony, aż do czasu Sobotniej Wigilii Paschalnej. Po komunii przenosi się monstrancję z Ciałem Chrystusa do „ciemnicy” (jest to miejsce upamiętniające uwięzienie i przesłuchiwanie Chrystusa). Na znak odarcia Chrystusa z szat po zakończonej eucharystii zdejmowane są z ołtarza obrusy. W wielu kościoła po mszy św. zgromadzeni dzielą się chlebem i zanoszą go do domu chorym lub nieobecnym.

Wielki Piątek: Dzień śmierci Chrystusa- wielkiej żałoby i postu. W tym dniu nie odprawia się mszy św. W kościołach sprawowana jest liturgia Męki Pańskiej, która rozpoczyna się od leżenia krzyżem kapłana na znak uniżenia i przebłagania za grzechy. Podczas nabożeństwa zamiast dzwonków używa się kołatek, w kościele milczą również organy- symbol żałoby po śmierci Jezusa. Jest to dzień szczególnej adoracji krzyża, zgromadzeni poprzez pocałunek oddają cześć wcześniej odsłoniętemu krzyżowi. Pod koniec liturgii Monstrancję z Ciałem Chrystusa przenosi się do Grobu Pańskiego. Przeniesienie Eucharystii przypomina zdjęcie z krzyża i pogrzeb Jezusa. Od tego momentu przy grobie pojawia się straż, będąca symbolem biblijnych żołnierzy, pilnujących grobu Chrystusa.

Wielka Sobota: Jest to dzień wielkiej ciszy, skupienia i oczekiwania. W kościołach święci się pokarmy na stół wielkanocny. Przez cały dzień aż do zachodu słońca nie wolno odprawiać żadnego nabożeństwa. Dopiero najwcześniej po zmroku powinno rozpoczynać się świętowanie liturgii Wigilii Paschalnej, która należy już do Niedzieli Zmartwychwstania ( z uwagi na żydowski system dat, wg którego po zachodzie słońca w sobotę rozpoczyna się niedziela). Noc ta swoimi korzeniami nawiązuje do żydowskiej Paschy. Jest to najpiękniejsza i najważniejsza liturgia w ciągu roku, podczas której przypominane są najistotniejsze wydarzenia z historii zbawienia człowieka. Począwszy od wydarzeń ze Starego Testamentu tj. wyjścia narodu izraelskiego z niewoli egipskiej do czytań mówiących o Zmartwychwstaniu Chrystusa i jego przejściu ze śmierci do życia. Jest to liturgia bardzo bogata w symbole i znaki. Palenie ogniska przed kościołem, poświecenie ognia i wody- to znak zwycięstwa światła nad ciemnością. Woda to symbol chrztu i przejścia Izraelitów przez Morze Czerwone. Od tej liturgii, która powinna być czuwaniem nocnym i zakończyć się procesją rezurekcyjną rozpoczyna się świętowanie Wielkanocy. Jest to jak sama nazwa mówi Wielka – Noc (a nie wielki poranek, rankiem jak czytamy w Biblii Ciała Chrystusa już nie było a więc zmartwychwstanie dokonuje się w nocy). Bicie dzwonów na początku tej liturgii po dwóch dniach milczenia oznacza obwieszczenie, że Chrystus Zmartwychwstał! Procesja rezurekcyjna to manifestacja wiary chrześcijan - na wzór biblijnych kobiet, które widząc pusty grób poszły ogłosić tę wiadomość uczniom.