Dwa Brzegi: Plakaty Jana Lenicy w Domu Chemika

Wystawa plakatu filmowego Jana Lenicy w Puławskim Ośrodku Kultury „Dom Chemika" towarzyszy festiwalowi „Dwa Brzegi". Ten artysta plastyk, scenarzysta, krytyk sztuki, reżyser filmów animowanych zmarł w 2001 roku.

W 1957 roku Lenica wspólnie z Walerianem Borowczykiem zrealizował pierwszy film animowany, ale miał ogromne problemy z jego dystrybucją. Wyjechał na Zachód, gdzie pracował na uczelniach artystycznych. Mimo wielu lat pobytu za granicą Jana Lenicę postrzega się przede wszystkim jako autora polskiej szkoły plakatu, a nawet autora tego określenia.

W latach pięćdziesiątych, kiedy Lenica był jeszcze w Polsce, sztuka tworzenia plakatu filmowego czy teatralnego dawała artyście stosunkowo dużą swobodę wypowiedzi. Był artystą, który nie zatrzymywał się na twórczej drodze. Najpierw pozostawał pod wpływem realizmu i jego plakaty miały charakter ilustrujący zapowiadane wydarzenie kulturalne. Później w twórczości Lenicy pojawiły się nowe wątki, nowe techniki – kolaż, papierowe wycinanki.

Wreszcie kolejny etap rozwoju to bardzo charakterystyczne plakaty-obrazy malowane na papierze akwarelą, temperą. Lubił płynne, rozfalowane linie, ale forma była zawsze uproszczona, bez drobiazgów, zbędnych szczegółów, detali. A przecież ta prostota w połączeniu z intensywną kolorystyką stawała się bardzo ekspresyjna, a nawet według wielu krytyków – drapieżna i agresywna.

Kiedyś Lenica miał powiedzieć, że „sztuka plakatu zbliża się chyba najbardziej do jazzu: wszystko polega na umiejętności zagrania cudzego tematu po swojemu". Miał rację. I też odczytywał teatralne sztuki i scenariusze „po swojemu", a robił to w sposób wyrafinowany, niezwykle celny i przemawiający. W jego plakatach zauważamy nie tylko zapowiedź, lecz także ironię, humor, głębsze przesłanie, które wymaga od widza zrozumienia.

W Puławskim Ośrodku Kultury „Dom Chemika" zaprezentowano 19 plakatów filmowych Jana Lenicy. Są one fragmentem zbiorów będących w posiadaniu Muzeum Kinematografii w Łodzi.

Z kolei na placu przed Urzędem Miasta w Puławach warto zobaczyć wystawę plenerową „100 lat polskiego filmu. 1908 -2008". Została ona przygotowana przez Polski Instytut Sztuki Filmowej we współpracy z Muzeum Kinematografii w Łodzi i Filmoteką Narodową z okazji 100-lecia polskiego filmu. Obydwie wystawy czynne będą tylko do 8 sierpnia.